Buji nedir, motorda ne işe yarar?
İki elektrodu ve porseleni bulunan parçaya buji adı verilir. Motor silindirlerinde bir kıvılcım atlama aralığı sağlayacak şekilde yapılmıştır.
Bujinin görevi ateşleme enerjisini yanma haznesine taşımak ve elektrotları arasında oluşan elektrik atlaması ile sıkışmış hava–yakıt karışımının yanmasını başlatmaktır. Ateşleme bobini akünün verdiği elektrik enerjisini ortalama 30.000 volt değerine yükselterek bujiye aktarır; uygun zamanda bu yüksek enerji, bujinin tırnakları arasında yanmayı başlatan kıvılcıma dönüşür.
Yanmanın ideal gerçekleşebilmesi için bujinin yeri çok önemlidir. Buji, yanma odasındaki sıkışmış karışımı her şartta en iyi ateşleyebileceği ve diğer faktörlerden etkilenmeyeceği bir noktaya yerleştirilir.
Bujiler ne sıklıkta değiştirilmelidir?
Kullanım şartlarına ve buji tipine bağlı olarak değişmekle birlikte, standart bir bujinin 15.000 km sonunda değiştirilmesi gerektiği söylenebilir. İridyum ve platin uçlu özel tip bujilerde bu aralık belirgin şekilde uzar — aracınızın kataloğundaki değer esastır.
Standart buji 15.000 km. Ama asıl ölçü kilometre değil, aracın nasıl davrandığıdır: tekleme başladıysa kilometreyi beklemeyin.
Bujinin ömrünü doldurduğu nasıl anlaşılır?
Aracınızda şu belirtiler varsa sorun bujiden kaynaklanıyor olabilir:
- Normalden fazla yakıt tüketimi
- Motorun tekleme yapması
- Deparlarda zorlanma
- İlk harekette yavaş kalkma
- Soğuk havada zor çalışma
Bu belirtiler tek başına buji arızasını kanıtlamaz — ateşleme bobini, enjektör veya hava/yakıt karışımı kaynaklı da olabilir. Bu yüzden değişimden önce cihazla arıza tespiti yapılması, gereksiz parça değişiminin önüne geçer.
Buji ömrünü kısaltan faktörler
Buji ömrünü kısaltan başlıca etken kötü yakıttır. Bir diğer önemli etken motor sistemindeki ayar bozukluğudur; motorun sürekli zengin karışım ile çalışması buna örnek gösterilebilir. Zengin karışım bujide kurum birikmesine yol açar, buji kendini temizleyemez ve kısa sürede işlevini kaybeder.
Buji sökme ve takma: dikkat edilecekler
Bujiyi sökerken önce birkaç tur gevşetilmeli, ardından basınçlı hava veya fırça kullanılarak bujinin çevresi temizlenmelidir. Böylece buji tam olarak söküldüğünde silindir içine istenmeyen parçacıkların düşmesi önlenmiş olur.
Eğer buji çok sıkıysa, biraz gevşettikten sonra diş aralarına girecek şekilde yağ ve pas çözücü damlatılmalı, bir süre beklendikten sonra tamamen sökülmelidir. Aksi takdirde silindir kapağına hasar verebilir.
Takarken bujinin ve motorun birbirine temas edecek yüzeylerinin temiz olmasına dikkat edilmelidir. Buji sıkılırken mümkünse tork anahtarı kullanılmalıdır. Önerilen yöntem, önce buji tam oturana kadar elle sıkmak, sonra tork anahtarıyla değerine getirmektir.
Tork anahtarı yoksa
| Buji tipi | Elle oturttuktan sonra anahtarla |
|---|---|
| Yeni buji — düz yüzeyli ve pullu | 90° |
| Kullanılmış buji | 30° |
| Konik yüzeyli buji | 15° |
Bu değerlere dikkat edilmediği takdirde buji hasar görebilir ve görevini tam olarak yerine getiremez. Aşırı sıkma silindir kapağı dişlerini sıyırabilir; bu, bujiden çok daha pahalı bir onarımdır.
Uzun paso ve kısa paso buji farkı
Uzun paso ve kısa paso bujilerin görev ve performans olarak aralarında fark yoktur. Motor yapısına bağlı olarak uzun veya kısa paso buji kullanılması gerekir; fakat yanlış kullanıldığında çeşitli arızalar meydana gelir:
- Kısa paso yerine uzun paso takılırsa: buji yanma haznesine doğru çıkıntı yapar ve pistona hasar verebilir. Dişlerde oluşan kömürleşme yüzünden sökmek mümkün olmayabilir, ayrıca buji aşırı ısınır.
- Uzun paso yerine kısa paso takılırsa: yanma haznesi içine gerekli uzantıyı yapamaz, bunun sonucunda gerekli ateşlemeyi gerçekleştiremez. Kendi tırnaklarını temizleyecek sıcaklığa ulaşamaz ve üstünde kurum birikmeye başlar.
Özel tip bujilerin faydası nedir?
Özel tip bujiler yapıları gereği daha düşük sıcaklıklarda çalışabildikleri için aracın soğuk çalışmasında iyi performans gösterirler. Kendilerini temizleme sıcaklıkları daha düşük olduğundan kirlenme oranları oldukça azdır. Tırnaklarının farklı metalden yapılmış olması kirlenmeyi zorlaştırır.
Bu farklılıklar buji ömrünü uzattığı gibi, yeterli ve düzgün ateşleme sayesinde yakıt tasarrufu ve gerçek gücünde çalışma devamlılığı gibi avantajlar da sağlar.
Tekleme mi yapıyor?
Buji mi, bobin mi, enjektör mü — cihazla bakalım. Aracınızı Ümraniye'deki servisimize getirmenize gerek yok, adresinizden alıyoruz.